السيد البروجردي (مترجم: اسماعيل تبار / حسينى / مهورى)

42

جامع أحاديث الشيعة (منابع فقه شيعه) (فارسى)

بروجردى ديدى گسترده نسبت به جهان آن روز خود داشت و پيوسته براى گسترش انديشه‌هاى ناب اماميه كوشش بىدريغ مىكرد و موكداً طلاب را تشويق به آموختن زبان ديگر و ترجمهء آثار انديشمندان خارجى مىكرد و نمايندگان متبحر و مبرزى را براى تبليغ شيعه به كشورهاى مسلمان‌نشين غير شيعى گسيل مىداشت كه از آن جمله اعزام شيخ محمدتقى قمى به مصر و شناساندن درست مذهب شيعه به علماى اهل سنت آن سامان بود و همين امر هم باعث شد تا شيخ محمد شلتوت رييس دانشگاه الازهر مصر ، فتوايى مبنى بر صحت پيروى از مذهب شيعه صادر نمايد و روى همين اصل ، كتاب‌هايى از آثار بنام شيعه در مصر منتشر شد و تأثير بسيارى بر علما و استادان آنجا گذاشت طورى كه آنان روش معتدل‌ترى را در پيش گرفتند . يكى از كارنامه‌هاى درخشان مرحوم بروجردى كه ارزش بسيار والايى دارد ، احياء ، تصحيح و پانوشت بر كتاب‌هاى علماى پيشين بود كه با تلاشى بىوقفه و خستگىناپذير به سرانجامى نيك رسيد كه آن كتب به قرار زير است : الخلاف ، تأليف شيخ الطائفه طوسى ؛ جامع الرواة ، تأليف شيخ محمد بن على اردبيلى حائرى ؛ قرب الاسناد ، تأليف عبدالله بن جعفر حميرى ؛ الجعفريات ( الاشعثيات ) ، منسوب به اسماعيل فرزند امام موسى كاظم عليه السلام ؛ چند جلد از مفتاح الكرامة ، تأليف سيد جواد عاملى ؛ منتقى الجمان فى الاحاديث الصحاح و الحسان ، تأليف شيخ حسن بن زين الدين عاملى . وى پژوهنده‌اى سختكوش بود و در احوال راويان حديث ، شناخت طبقات و تعداد روات هر يك از آنان ، تحقيقات شايان توجهى كرد كه از آن جمله ، مجردات اوست بر كتب ارزشمند تشيع : تجريد اسانيد الكافى ( اين كتاب به همت حاج ميرزا مهدى صادقى - يكى از شاگردان وى - در 714 صفحه به تازگى در قم به چاپ رسيده است ) ؛ تجريد اسانيد الفقيه ؛ تجريد اسانيد الامالى ؛ تجريد اسانيد الخصال ؛ تجريد اسانيد التهذيب ؛ تجريد اسانيد الفهرست ؛ تجريد اسانيد رجال النجاشى . مرحوم بروجردى حواشى و تعليقه‌هايى نيز بر آثار مهم در فقه و اصول نگاشت كه عبارتند از : حاشية على العروة الوثقى ؛ حاشية على خلاف الشيخ الطوسى ؛ حاشية الكفاية الاصول ( استاد وى آخوند خراسانى ) .